Żywienie koni sportowych – jak bilansować mikro- i makroelementy?

Spis treści

• Od czego rozpocząć bilansowanie diety konia sportowego?
• Czym różnią się makroelementy od mikroelementów?
• Najważniejsze makroelementy w żywieniu konia sportowego
  • Sód i chlorki
  • Potas
  • Wapń i fosfor
  • Magnez
• Jaką rolę pełnią mikroelementy?
• Elektrolity a codzienna mieszanka mineralna – to nie jest to samo
• Jak ocenić, ile elektrolitów traci koń?
• Dlaczego analiza siana ma znaczenie?
• Jak sprawdzić, czy suplementy nie dublują składników?
• Żywienie konia w dni treningowe i startowe
• Suplementacja konia sportowego a przepisy antydopingowe
• Najczęstsze błędy w żywieniu koni sportowych
• Jak przygotować dane do konsultacji żywieniowej?

Od czego rozpocząć bilansowanie diety konia sportowego?

Najpierw trzeba ocenić masę i kondycję konia, dyscyplinę, intensywność treningów, ilość siana, paszę treściwą, balancer, wodę, sól, suplementy, pogodę, pocenie i stan zdrowia. Podstawą pozostaje dobra pasza objętościowa. Ponieważ skład mineralny siana różni się między partiami, przy dokładnym bilansowaniu przydaje się analiza laboratoryjna. Dopiero potem warto oceniać, czy suplementy dla koni sportowych uzupełniają konkretną lukę. W ofercie Bestomed znajduje się odrębna kategoria produktów przeznaczonych dla koni.

Czym różnią się makroelementy od mikroelementów?

Liczy się suma składników i ich proporcje. Więcej nie oznacza lepiej, a niespecyficzne objawy nie potwierdzają niedoboru. Minerały takie jak wapń, fosfor, magnez, miedź, żelazo czy selen są naturalnym elementem oceny wartości żywieniowej dawki konia.

Najważniejsze makroelementy w żywieniu konia sportowego

Sód i chlorki

Ich straty rosną wraz z poceniem, dlatego trzeba uwzględniać wysiłek, temperaturę i wilgotność. Pot konia zawiera m.in. sód i chlor, co ma szczególne znaczenie u zwierząt regularnie pracujących.

Potas

Pasza objętościowa często dostarcza go dużo, ale intensywne pocenie zwiększa straty. Podaży nie należy zwiększać bez oceny całej diety.

Wapń i fosfor

Znaczenie ma ilość oraz proporcja. Nadmiar fosforu względem wapnia może ograniczać wykorzystanie wapnia.

Magnez

Występuje w wielu produktach dla koni aktywnych i preparatach „wyciszających”, ale nie jest uniwersalnym rozwiązaniem problemów z napięciem czy zachowaniem. Także produkty z kategorii HMB energia powinny odpowiadać konkretnym potrzebom konia.

Jaką rolę pełnią mikroelementy?

W dawce kontroluje się m.in. cynk, miedź, mangan, jod, żelazo i selen. Szczególnej ostrożności wymaga selen, ponieważ margines między ilością potrzebną a nadmierną jest niewielki. Osobnego preparatu selenowego nie powinno się dodawać bez policzenia selenu z paszy, balancera i pozostałych suplementów.

Elektrolity a codzienna mieszanka mineralna – to nie jest to samo

Mieszanka mineralna uzupełnia podstawową dietę, natomiast elektrolity służą przede wszystkim uzupełnianiu zwiększonych strat z potem. Ich podawaniu musi towarzyszyć dostęp do świeżej wody, a dawkę dobiera się do obciążenia, pogody i konkretnego produktu. Przy problemach zdrowotnych suplementy na układ moczowy powinny być elementem indywidualnego postępowania zaleconego przez lekarza weterynarii, a nie zamiennikiem prawidłowego nawodnienia.

Jak ocenić, ile elektrolitów traci koń?

Nie ma jednego schematu dla każdego konia. Trzeba uwzględnić:

• intensywność i czas treningu,

• temperaturę oraz wilgotność,

• stopień wytrenowania,

• ilość i charakter potu,

• transport i stres,

• czas regeneracji między startami.

Koń pracujący lekko w chłodny dzień ma inne potrzeby niż intensywnie startujący podczas upału.

Dlaczego analiza siana ma znaczenie?

Badanie siana pozwala sprawdzić profil mineralny, białko i wartość energetyczną. Ułatwia ocenę, czy potrzebny jest balancer i których składników nie należy powielać. U starszego, nadal aktywnego konia trzeba dodatkowo uwzględnić wiek, stan uzębienia i choroby współistniejące – wtedy suplementy dla koni starszych należy dobierać do konkretnej sytuacji. Bestomed oferuje w tej kategorii m.in. preparaty mineralne i produkty wspierające układ ruchu starszych koni.

Jak sprawdzić, czy suplementy nie dublują składników?

Najlepiej przygotować prosty arkusz i wpisywać ilość składnika w rzeczywistej dziennej porcji, a nie tylko wartość na kilogram produktu.

Żywienie konia w dni treningowe i startowe

Podstawowa dawka powinna być stała. Przed zawodami warto unikać nagłych zmian, zadbać o wodę i uzupełnianie strat oraz monitorować apetyt, masę ciała i regenerację. Także inne suplementy dla zwierząt należy oceniać w odniesieniu do pełnej dawki i stanu zdrowia.

Suplementacja konia sportowego a przepisy antydopingowe

W sporcie jeździeckim osoba odpowiedzialna za konia odpowiada za wykryte substancje. FEI ostrzega przed ryzykiem zanieczyszczeń suplementów i prowadzi listę substancji zabronionych oraz kontrolowanych. W praktyce warto:

• wybierać produkty z identyfikowalnej partii,

• zachowywać opakowanie i numer serii,

• nie przesypywać preparatów do nieopisanych pojemników,

• sprawdzać regulaminy właściwej federacji,

• nie wprowadzać nowego produktu tuż przed zawodami.

Najczęstsze błędy w żywieniu koni sportowych

Najczęstsze błędy to dokładanie suplementów bez analizy dawki, mylenie elektrolitów z mieszanką mineralną, pomijanie minerałów z paszy, stosowanie kilku źródeł selenu, brak wody przy elektrolitach i nagłe zmiany przed zawodami.

Jak przygotować dane do konsultacji żywieniowej?

Warto zebrać:

• masę i kondycję konia,

• dyscyplinę i plan treningów,

• dzienną ilość siana i pasz,

• nazwy oraz porcje suplementów,

• zdjęcia etykiet,

• wyniki analizy paszy i badań,

• informacje o piciu, poceniu, transporcie i chorobach przewlekłych.

Żywienie koni sportowych powinno zaczynać się od dobrze zbilansowanej dawki podstawowej. Suplementy warto dobierać dopiero po wykryciu rzeczywistej luki, z uwzględnieniem siana, pasz, wysiłku, wody i wszystkich już stosowanych preparatów.